කාබනික රසායනය 2 – ක්‍රියාකාරී කාණ්ඩ

කාබනික රසායනය පිළිබඳ හැඳින්වීමක් පසුගිය සතියේ දී ඔබ වෙත ගෙන එන ලදී. මෙම ලිපියෙන් සූදානම් වන්නේ කාබනික රසායන විද්‍යාවේ මූලික සංකල්පයක් වන ක්‍රියාකාරී කාණ්ඩ පිළිබඳව ඔබව දැනුවත් කිරීමටයි. මෙම පාඩම ආරම්භයේදී සරලතම කාබනික සංයෝග විශේෂයක් වන හයිඩ්‍රොකාබන හා ඒවායෙහි ව්‍යුත්පන්න කිහිපයක් පිළිබඳව ඔබව දැනුවත් කෙරෙන අතර පසුව අනෙකුක් ක්‍රියාකාරී කාණ්ඩ හඳුන්වා දෙනු ඇත. 

කාබනික සංයෝග යනු කෙටියෙන් කියතොත් කාබන් (C) අඩංගු සංයෝග බව ඔබට මතක තිබිය යුතු ය. කාබන් සමඟ වෙනත් මූලද්‍රව්‍ය ද  සංයෝග වී කාබනික සංයෝග සෑදේ. එම කාබනික සංයෝග අතර සරල ආකාරයේ කාබනික සංයෝග විශේෂයක් වන්නේ හයිඩ්‍රොකාබන ය.

හයිඩ්‍රොකාබන

හයිඩ්‍රොකාබන යනු C සහ H පමණක් මූලද්‍රව්‍ය ලෙස අඩංගු කාබනික සංයෝග ය. සරලතම හයිඩ්‍රොකාබනය වන්නේ මීතේන් (CodeCogsEqn (18)) ය.

0001
මීතේන් අණුවේ ව්‍යූහය

හයිඩ්‍රොකාබන සඳහා තවත් උදාහරණ කිහිපයක් පහත රූපයේ දැක්වේ.

0003

ව්‍යූහය පදනම් කරගෙන හයිඩ්‍රොකාබන මූලික වර්ග දෙකකට බෙදේ.

  1. ඇලිෆැටික හයිඩ්‍රොකාබන
  2. ඇරෝමැටික හයිඩ්‍රොකාබන

ඇලිෆැටික හයිඩ්‍රොකාබන

විවෘත දාම වලින් පමණක් සමන්විත හයිඩ්‍රොකාබන් සංයෝග අචක්‍රීය ඇලිෆැටික හයිඩ්‍රොකාබන නම් වේ. එවා සඳහා උදාහරණ ලෙස පහත ව්‍යූහ දැක්විය හැක.

0004

ඇලිෆැටික හයිඩ්‍රොකාබන වර්ග තුනකි.

  1. ඇල්කේන – කාබන්-කාබන් තනි බන්ධන පමණක් ඇත
  2. ඇල්කීන – කාබන්-කාබන් ද්විත්ව බන්ධන හා තනි බන්ධන පමණක් ඇත
  3. ඇල්කයින – කාබන්-කාබන් ත්‍රිත්ව බන්ධන ඇත

ඇරෝමැටික හයිඩ්‍රොකාබන

ඇරෝමැටික හයිඩ්‍රොකාබන යනු චක්‍රීය හයිඩ්‍රොකාබන විශේෂයකි. සරලතම ඇරෝමැටික හයිඩ්‍රොකාබනය වන්නේ බෙන්සීන් (CodeCogsEqn (19)) ය. බෙන්සීන් හි ව්‍යූහය පහත දැක්වේ.

0002

මෙම ව්‍යූහය කාබනික රසායනයේ දී පහත ලෙස ලියා දැක්විය හැක.

0003

ඉහත ව්‍යූහය සඳහා සම්ප්‍රයුක්ත ව්‍යූහ ඔබට ඇඳිය හැකි ද? බෙන්සීන් සඳහා සම්ප්‍රයුක්ත ව්‍යූහ දෙකක් පවතියි.

0001.gif

මෙම ව්‍යූහ දෙකෙහි සම්ප්‍රයුක්ත මුහුම පහත පරිදි ඇඳිය හැක.

0004

මෙමඟින් අපහට නිගමනය කළ හැක්කේ බෙන්සීන් වලයේ කාබන් පරමාණු වල නිදහස් p කාක්ෂික වල ඇති ඉලෙක්ට්‍රොන එකිනෙක පරමාණු අතර හුවමාරු වෙමින් වලාවක් ලෙස පවතින බවයි.

0005.png

මේ අනුව බෙන්සීන් වලය චක්‍රීයව විස්ථානගත වූ π ඉලෙක්ට්‍රෝන වලාවක් සාදමින් ස්ථායී වී ඇත. මෙ නිසා කාබනික රසායනයේ දී බෙන්සීන් වලය පහත පරිදි ඇඳ දක්වනු ලැබේ.

0003 - Copy

ඇල්කිල් හේලයිඩ සහ ඇරිල් හේලයිඩ

ඇලිෆැටික හයිඩ්‍රොකාබන වල H පරමාණුවක් වෙනුවට හැලජන පරමාණුවක් බැඳී ඇති සංයෝග ඇල්කිල් හේලයිඩ නම් වේ.

0006
ඇල්කිල් හේලයිඩ සඳහා උදාහරණයක්

ඇරෝමැටික හයිඩ්‍රොකාබන වල බෙන්සීන් වලයේ H පරමාණුවක් වෙනුවට හැලජන පරමාණුවක් බැඳී ඇති සංයෝග ඇරිල් හේලයිඩ නම් වේ.

0007
ඇරිල් හේලයිඩ සඳහා උදාහරණයක්

ක්‍රියාකාරී කාණ්ඩ

ක්‍රියාකාරී කාණ්ඩයක් යනු, “යම් කාබනික සයෝගයක ලාක්ෂණික ප්‍රතික්‍රියා සඳහා හේතුවන යම් විශේෂිත පරමාණු හෝ බන්ධන කාණ්ඩ” වේ.

බොහෝ කාබනික සංයෝග වල කාබන් දාමයට…..

සම්පූර්ණ ලිපිය කියවන්න..

Advertisements

3 Replies to “කාබනික රසායනය 2 – ක්‍රියාකාරී කාණ්ඩ”

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s